4. Sayı | Kültür ve Sanat |
2770 Defa Görüntülenmiştir
Mor Sümbül Mü Yoksa Karanfil Mi ?
 
Geleneksel Türk Kadın Başlıklarının Dili
 
Geleneksel Türk kadın başlıkları sadece bir aksesuar değil, onu taşıyanın kelimeleridir aynı zamanda. Evlenmek isteyen genç kız küpe çiçeği takar mesela, sevdiğinden ayrı düşenlerse yaban gülü.
 
Türk kadını için  giyim, kuşam, süslemede en önemli yeri ”başlıklar” almaktadır. Anadolu’da baş süsleme bebeğin doğumuyla başlar ve ölünceye kadar devam eder. Başlıklar yöreden yöreye farklılık gösteren  ve bulunduğu yörenin gelenek ve göreneklerini yansıtırlar.Anadolu kadını söylemek isteyip de söyleyemediğini sembolleştirir ve onu  gizli mesajlara dönüştürerek başlıklarda  anlatırlar.  Peki bu gizli mesajlar nelerdir ve hangi işleve sahiptirler?
 
Genç kızlar, taze gelinler, kadınlar,  neneler ömürleri boyu çiçekli başlıklar giymişlerdir. Başa konulan her bir çiçek arzuları, üzüntüleri, düşünceleri, sevinçleri dile getirmiştir.

Sümbül çiçeği aşkın ve mutluluğun simgesi olmuştur. Bundan dolayı başlık süslemede kendisi ya da oya şeklinde başlıklarda yerini almıştır. Mor sümbül takan bir genç kızın amacı sevdiğine aşkını anlatmaktır. Nişanlı genç kızın kullanacağı renk ise pembedir, pembe sümbül takarak nişanlı olduğunu gösterir.

Beyaz sümbül takan ise evli olduğunu ve evliğinin mutlu gittiğini anlatmak ister.Gül çiçeği ve karanfil ise yöreden yöreye farklılık gösterir genelde evli ya da yeni gelinler evli olduklarını göstermek için takarlar. Kırmızı, beyaz karanfili gelinler, yedi renkli karanfili genç kadınlar takardı. Sarı karanfil ise ayrılığı gösterirdi.

Eğer bir genç kız sevdiğinden karşılık alamamış, umutsuz aşka düşmüş ise sarı nergis çiçeğini kullanır.
Sevdiğinden ayrı düşmüş  genç kız ise yaban gülü çiçeğini takar ki sevdiğine hasretini duyursun…

Erik oyasını yeni gelinler kullanır. Bir kadın başına müjde oyası takıyorsa  hamile olduğu anlamına gelir. Eşi ile arası kötü olan  biber oyası takar ki aralarının biber gibi acı olduğunu gösterir.

Evlenmek isteyen genç kız ailesine evlenmek istediğini küpe çiçeği oyası takarak anlatır.

Başlıklarda kullanılan renkler ve altınlar da önemlidir. Sözlü veya sevdalı genç kızlar feslerine açık renkli krep bağlarlar, böylece beklenmeyen isteklere karşı kendilerini korurlar. Dul kadınlar feslerinin üzerine kara yazma bağlarlar. Yeni gelinler ise açık veya canlı renkleri tercih ederler. Başlıklardaki altın sayısı bazı yörelerde çocuk sayısını, evli kalınan yıl sayısını gösterir.

Başlıklarda aynı zamanda çeşitli inançların yansımaları görülür. Mesela Anadolu’nun bir çok bölgesinde gelin başlıklarına ayna konur çünkü  aynanın buradaki en önemli işlevi gelini nazara karşı korumaktır.Gelin başlıklarında dikkat çeken başka bir süsleme ise başlığa konan renkli tüylerdir. Renkli tüy koymadaki amaç yine gelini nazara ve kötülüklere karşı korumaktır. Bazı gelin başlıklarında Al duvak olur .Al duvağın üstünde dal ve güneş motifleri işlidir. Başın çevresine yedi ayrı renkte krep ve yazmalar bağlanır. Yedi ayrı çeşit taze mevsim çiçeği, gelinin başına sırayla dikilir. Bunlar hep uğur için, ailenin çoluklu çocuklu yaşaması içindir.Başlıklarda bulunan diğer süslemelerin (çenelik, alınlık gibi) kökeninde doğa olaylarından korunma inancı vardır.İşlenen bir kutsal hayvan motifi ile kişinin kötülüklerden korunacağına inanılır.Sonuç olarak, geleneksel kadın başlıkları yaşadığı zamanı ve yörenin bütün özelliklerini yansıtırlar.Böylece başlık kadınlar için sadece süslenmek amaçlı değil, onun toplumdaki konumunu gösteren ve bunu simgelerle anlatıldığı  bir araç olmuştur.
 
TUĞÇE AYAN
 
Diğer Makaleler
 » “DÜNYA GÜZELİ” VAN KEDİSİ
 » 2012 yılı Türkiye'de Çin Kültür Yılı
 » BELÇİKA LEZZETİ – 2012 GASTRONOMİ YILI
 » BİR RÜYADIR PRAG
 » Ercanlar Otomotiv’den üst segment araçlara özel hizmet
 » EUROVISION’DA YENİ YÜZÜMÜZ – CAN BONOMO
 » FARKLI ZEVKLERİN BULUŞMA NOKTASI: TURİZM CENNETİ ALMANYA
 » GEÇMİŞTEN GELEN SES!
 » KAPALIÇARŞI’DAN DÜNYAYA
 » KÜLTÜR BAKANLIĞI TANITMA GENEL MÜDÜR YARDIMCISI İBRAHİM YAZAR
 » MEDENİYETLERİN VE İNANÇLARIN BAŞKENTİ HATAY
 » Meşhur tabloların hikâyeleri MODIGLIANI
 » PERİLER DİYARI KAPADOKYA’NIN BAŞKENTİ GÖREME
 » PTT GENEL MÜDÜRÜ OSMAN TURAL
 » Türkiye tanıtımında sivil seferberlik
 » TUTAP GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGE VE GAZİANTEP İL TEMSİLCİLİĞİ
 » WORLD TRAVEL CHANNEL İLE TURİZMDE YENİ BİR SOLUK – DEMET SABAN
 » YEŞİL İNCİ DOĞADAN GELEN MUCİZE BİTKİ ..YEŞİL ÇAY..
 » YUDUM “ CANIM TÜRKİYE’M” KLİBİ İLE TÜRKİYE’Yİ TANITA
Birincidergisi.com'da yer alan kullanıcıların oluşturduğu tüm içerik, görüş ve bilgilerin doğruluğu, eksiksiz ve değişmez olduğu, yayınlanması ile ilgili yasal yükümlülükler içeriği oluşturan kullanıcıya aittir. Bu içeriğin, görüş ve bilgilerin yanlışlık, eksiklik veya yasalarla düzenlenmiş kurallara aykırılığından Birincidergisi.com hiçbir şekilde sorumlu değildir.

Copyright © 2000-2012 Birincidergisi.com